Overige

Hoe ga je als installateur om met het vlamboogrisico?

In de vernieuwde NEN 3140 is het risico op vlambogen nadrukkelijk opgenomen. Er is nu bijvoorbeeld een duidelijk overzicht van de noodzakelijke persoonlijke beschermingsmiddelen per situatie en installatie. Dat geeft houvast, maar nog geen absolute zekerheid dat vlambogen worden voorkomen of dat de installateur altijd voldoende beschermd is bij vlamboogincidenten. Hoe ga je als installateur en monteur om met vlamboogrisico’s?

De hitte die ontstaat bij vlambogen is zo groot dat koper kan smelten en tot gas transformeert, waarbij het vele duizenden malen in volume toeneemt.

 

Hans Picard, Manager Aftermarket & Consulting
Services bij Eaton Electric.
FOTO: Ebel-Jan Schepers Fotografie

Auteur: Hans Picard, Manager Aftermarket & Consulting Services bij Eaton Electric

Ongevallen met elektrotechnische installaties worden vaak veroorzaakt door aanraking van spanningvoerende delen. Dat is een groot risico waar iedereen die werkt in de elektrotechniek zich terdege van bewust is. Ongevallen met vlambogen komen minder vaak voor. Dat is misschien ook de reden dat vlambogen minder aandacht krijgen. Toch zijn de gevolgen ervan vaak veel ernstiger, voor zowel professionals als omstanders. Terecht dus dat vlambogen en de bijbehorende beschermingsmaatregelen in de dit jaar vernieuwde NEN 3140 expliciet genoemd worden.

Gevaarfactor van vlambogen

De gevaarfactor van een vlamboogongeval is niet zozeer de spanning, maar de hitte die ontstaat. Die is zo groot dat koper kan smelten en tot gas transformeert, waarbij het vele duizenden malen in volume toeneemt. Dat betekent een explosie met hete gassen die vanwege de drukgolf ook op een aantal meters afstand schade en letsel veroorzaakt. Er zijn gevallen bekend van ongevallen waarbij omstanders op enkele meters afstand ernstig (zelfs levensbedreigend) letsel opliepen.

Menselijke fout is nooit uit te sluiten

Voorkomen van vlambogen is dus prioriteit nummer 1. Algemene stelregel is dan ook dat werkzaamheden uitsluitend worden verricht op spanningsvrij gemaakte systeemdelen. Toch is dat in de praktijk niet altijd mogelijk. Een installateur moet metingen verrichten bij een installatie in bedrijf of fouten opsporen. En als na de werkzaamheden de installatie weer in bedrijf wordt gesteld, kan er ook nog een foutstroom ontstaan met een risico op vlambogen. De praktijkvoorbeelden zijn zeer gevarieerd en voor de hand liggend: een menselijke vergissing, een reflex, een vergeten steeksleutel, een losse draad en ga zo maar door. Hoe veilig installatie en onderdelen ook zijn, een menselijke fout is nooit uit te sluiten. Dus behalve voorkomen is beschermen noodzakelijk.

Voorkomen en beschermen

In tabel 106 van de NEN 3140 is de keuze van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) tegen vlambogen beschreven bij werkzaamheden in de gevarenzone. Er wordt nog weleens gedacht dat de standaardhelm met gelaatscherm (uit de NEN-EN 166) voldoende bescherming biedt tegen vlambogen. Dat is niet het geval, die beschermt uitsluitend tegen aanrakingsgevaar. Je kunt ervoor kiezen om altijd te werken met werkkleding die bescherming biedt tegen vlambogen. Let daarbij wel op de voorliggende beveiliging. De juiste bescherming is in veel gevallen alleen mogelijk als dit uit de berekening blijkt.

Aandacht voor vlambooggevaar

Ook wordt soms verondersteld dat vlamboogrisico’s bij middenspanning groter zijn. Dat is niet zo: de meeste vlamboogongelukken gebeuren bij laagspanning. Dat is ook wel logisch, aangezien er veel meer werkzaamheden worden verricht in laagspanning. Bovendien is een deel van de professionals die met laagspanning installaties werken minder gespecialiseerd en minder specifiek opgeleid. Alleen daarom al is het goed dat er nu meer aandacht is voor vlambooggevaar. Bijkomend voordeel van de omschrijving in de NEN 3140 is dat de expliciete benoeming van risico en maatregelen voor vlambogen leidt tot een gestandaardiseerde aanpak en beveiliging. Bij elk bedrijf en bij elk project gelden voortaan voor de installateur dezelfde richtlijnen. Dat schept duidelijkheid en geeft zowel installateur als opdrachtgevers houvast.

Richtlijnen helpen niet tegen menselijke vergissingen

Vlambogen zijn een groot gevaar en een reëel risico waar installateurs zich goed bewust van moeten zijn. Met de vernieuwde NEN 3140 worden maatregelen ter voorkoming en bescherming nadrukkelijker voorgeschreven voor installateurs en monteurs. Maar aangescherpte richtlijnen helpen weinig tegen menselijke fouten en vergissingen. Ook daarom is de extra aandacht in de norm goed. En om die reden besteedt Eaton aandacht aan vlamboogrisico’s. Naast de technische oplossingen die de noodzaak van PBM’s beperken, is meer bewustzijn over het risico en de impact van vlambogen misschien wel de beste veiligheidsmaatregel.

Meer artikelen van Eaton Industries (Nederland) B.V. :

UPS cybersecurity-netwerkkaartenprogramma


Tot nu toe ondersteunde de UPS Gigabit netwerkkaart alleen enkelfasige UPS-systemen. Dankzij de nieuwste updates biedt de kaart nu dezelfde voordelen van cyberbeveiliging aan de driefasige UPS-systemen; 93PM, 93PS, 91PS en 9PHD. Volgens Eaton is dit de eerste Uninterruptible Power Supply (UPS) netwerkkaart die voldoet aan de cyber beveiligingsnorm UL 2900-2-2 en die zo cyberbeveiliging van op het

Hoe ga je als installateur om met het vlamboogrisico?


In de vernieuwde NEN 3140 is het risico op vlambogen nadrukkelijk opgenomen. Er is nu bijvoorbeeld een duidelijk overzicht van de noodzakelijke persoonlijke beschermingsmiddelen per situatie en installatie. Dat geeft houvast, maar nog geen absolute zekerheid dat vlambogen worden voorkomen of dat de installateur altijd voldoende beschermd is bij vlamboogincidenten. Hoe ga je als installateur en mon

Besturingsrelais en opbouwbehuizing


De compacte besturingsrelais easyE4 van Eaton is geschikt voor eenvoudige én complexere besturingstaken. Dankzij de krachtige hardware, de uitbreidingsmogelijkheden en de vele communicatieopties, is de easyE4 als relatief besturingsrelais in een breed scala aan toepassingen en markten inzetbaar.

Energieopslag als proven technology


Op woensdag 27 maart stroomt de Johan Cruijff ArenA vol met beleidsmakers, technologisch ontwerpers en netbeheerders die samen kennis en inspiratie komen opdoen over de nieuwste ontwikkelingen in energieopslag. Het is een van de duurzaamste stadions ter wereld. Duurzame energietransitie is belangrijker dan ooit en daarom organiseren Eaton, BAM Bouw en Vastgoed en The Mobility House de exclusieve c

Training tijdens ontwerpfase zonnewagen


Solar Team Twente – in 2019 nemen zij al voor de achtste keer deel aan de tweejaarlijkse World Solar Challenge – wordt ondersteund door Eaton, al jaren partner van het team. Het bedrijf helpt onder meer met advies en training. Recent volgden de teamleden bij Eaton een training DFMEA - Design Failure Mode and Effect Analysis.

Adaptief leren evacueren


Wat moet je doen als er brand uitbreekt in een gebouw en de verlichting valt uit? Uit onderzoek blijkt dat slechts 38 procent van de aanwezigen de statische nooduitgangsborden herkent en een gebouw op de juiste wijze verlaat.

UPS-as-a-Reserve bewijst waarde in pilot bij datacenter


Het Noorse datacenterbedrijf Basefarm deed een geslaagde proef met UPS-as-a-Reserve (UPSaaR). De succesvolle pilot van Eaton was onderdeel van een project van de Noorse netbeheerder Statnett en het toonaangevende energiebedrijf Fortum, dat actief is in Scandinavië en de Baltische staten. Het project, afgerond in het derde kwartaal van 2018, toonde aan hoe elektriciteitsafnemers ook een bijdrage ku

Modulaire woning met plug-and-play elektrische installatie


In navolging van een eerdere geslaagde pilot in de wijk Schuytgraaf in Arnhem heeft powermanagementbedrijf Eaton Industries (Netherlands) B.V. in Zwolle een nieuwe stap gezet in de realisatie van een plug-and-play elektrische infrastructuur binnen een modulaire woning. In de modulaire nieuwbouwwoning is een prefab meterruimte-trap-module geplaatst met groepenkast die volledig plug-and-play is aan

Internationale milieuprijs voor energieopslagsysteem


Het grootste Europese energieopslagsysteem dat tweedehands en nieuwe batterijen uit elektrische voertuigen toepast in een commercieel complex – de Amsterdamse Johan Cruijff ArenA – heeft de internationale Green Apple Award voor ‘Environmental Best Practice’ gewonnen. Het project dat verkozen werd uit ruim 800 andere internationale nominaties, is tot stand gekomen dankzij de samenwerking van Eaton,

UL-gecertificeerde netwerkkaart


De Gigabit M2 Netwerkkaart met UL-certificering is Eatons nieuwste Uninterruptible Power Supply (UPS) connectivity apparaat en biedt IT-professionals niet alleen nieuwe functionaliteiten en hoge snelheden, maar ook het hoogste niveau van bescherming tegen opkomende cybersecurity dreigingen volgens de strenge UL 2900-2-2 veiligheidsnorm.

Besturingsrelais met IIoT getoond tijdens Duitse beurs


Eaton is dit jaar prominent aanwezig op de vakbeurs SPS IPC Drives, die van 27 tot en met 29 november in de Nürnberg Messe wordt gehouden. Tijdens de vakbeurs presenteert Eaton de volgende generatie van zijn succesvolle ‘easy’ besturingsrelais.

Draadloze schakelaars in pakketten


Met de introductie van zes draadloze Go Wireless-pakketten van Eaton is draden trekken om verlichting, verwarming, ventilatie en zonwering met een schakelaar te bedienen niet langer nodig.

Elektronische beveiliging voor DC stroombewaking


Traditioneel worden 24 V DC stroomcircuits beschermd door smeltzekeringen. Voor de huidige generatie elektronische voedingen is dit vaak niet meer voldoende. Ondanks het feit dat de huidige gelijkstroomvoedingen kortsluitbestendig zijn, is de uitgangsspanning in geval van een storing te laag om een conventionele stroomonderbreker te activeren.


195% omzetgroei in 2018 →

Deze 3 pagina's vind je misschien ook wel interessant:

ent.nl/manager